Yargıtay, okul müdürlerinin uygulamalarını değerlendirerek mobbing sayılan davranışları detaylandırdı. İşte bu davranışlar arasında yer alan maddeler:
Branş Dışı Görevlendirmeler: Öğretmenlere uzmanlık alanları dışında, örneğin matematik öğretmenine kütüphane düzenleme veya temizlik denetimi gibi gereksiz görevler vererek onları zor durumda bırakmak ya da küçük düşürmek.
Zorlayıcı Ders Programları: Ders programlarının pedagojik ilkelere uygun olmaktan uzak bir şekilde, öğretmeni cezalandırma amacı güderek düzenlenmesi, örneğin ders aralarına uzun süreli boşluklar koymak ya da en geç saatlere ders yazmak.
Görevsiz Bırakma: Öğretmene sınıf vermemek, kurul veya komisyonlarda görev almasına engel olmak, böylece onu işe yaramaz hissettirmek ve sosyal izolasyona itmek.
Tutanak ve Soruşturma Tehdidi: Küçük hatalarda bile sürekli savunma talep etmek, usulsüz tutanaklar tutarak öğretmeni stres altında tutmak.
Mesleki İtibarı Zedeleme: Diğer meslektaşları önünde öğretmenin bilgi ve yeteneklerini haksız yere eleştirmek suretiyle itibarını sarsmak.
Nöbet ve Ek Ders Baskısı: Yasalara aykırı olarak fazla nöbet görevi vermek ya da hak edilen ek dersleri çeşitli bahanelerle vermemek.
Dilekçeleri İşleme Almama: Öğretmenin hak arama çabalarını, dilekçelerini kayda almamak veya işleme koymamak suretiyle engellemek.
Resmi Duyuruları Gizleme: Sınav görevleri, kurs duyuruları veya önemli yazışmaları öğretmene iletmemek, bu yolla onun maddi ve mesleki haklarını elinden almak.
WhatsApp Gruplarından Çıkarma: Bilgi akışını keserek öğretmeni sosyal açıdan tecrit etmek amacıyla güncel iletişim kanallarından çıkarmak.
Öğretmenler Odasında Dışlama: Yönetici tarafından diğer öğretmenlere telkinde bulunarak, belirli bir öğretmenle iletişimi kesmelerini sağlamak ve onu “istenmeyen kişi” ilan etmek.
Veli ve Öğrenci Önünde Azarlama: Öğretmenin otoritesini sorgulatacak şekilde, öğrencilerin ve velilerin önünde sözlü saldırılarda bulunmak.
Mesai Dışı Rahatsız Etme: Akşam saatlerinde, hafta sonu veya tatil günlerinde sürekli işle ilgili arayarak öğretmenin dinlenme hakkını ihlal etmek.
Özel Hayata Müdahale: Öğretmenin giyim tarzı, sosyal çevresi veya aile durumu hakkında aşırı ve kişisel yorumlar yaparak baskı kurmak.
Mobbinge Uğrayan Öğretmenler Ne Yapmalı?
Mobbing ile başa çıkmanın en önemli yolu, “delil toplamak” ve “sessiz kalmamaktır.” İşte izlenmesi gereken adımlar:
Adım 1: Günlük Tutun ve Delil Toplayın
Yapılan haksızlıkları tarih, saat ve yer belirterek kaydedin. Varsa ilgili yazışmaları ve tanık olabilecek güvenilir arkadaşlarınızı not edin.
Adım 2: Yazılı İletişimi Tercih Edin
Usulsüz emirleri yazılı olarak isteyin veya itirazınızı yazılı bir dilekçe ile yaparak, evrak kayıt numarası alın.
Adım 3: İdari ve Hukuki Başvuru Yapın
Bir üst makama (İlçe veya İl Milli Eğitim Müdürlüğü) detaylı bir dilekçe ile başvurarak disiplin soruşturması talep edin. CİMER üzerinden resmi kayda geçirin ve sendikanızdan hukuki destek isteyin.
Adım 4: Yargı Yolu
Mobbing nedeniyle yaşanan maddi veya manevi zararlar için İdare Mahkemesi’nde tazminat davası açabilirsiniz. Ayrıca, “Görevi Kötüye Kullanma” veya “Eziyet” suçlarından Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
Unutmayın ki mobbing bir süreçtir; tek bir tartışma genellikle mobbing olarak değerlendirilmez. Bu nedenle olayların sürekliliğini ve sistematik yapısını ispatlamak, davanın başarısı açısından kritik öneme sahiptir.
